Değişkenler ve Veri Tipleri

Verileri nasıl saklayacağınızı öğrenin. Sayılar, metinler, boolean değerler ve değişken kuralları.

Değişken Nedir?

Değişken, bilgisayarın hafızasında veri saklamamızı sağlayan isimlendirilmiş alanlardır. Değişkenleri, içinde farklı türde veriler saklayabileceğimiz kutular olarak düşünebilirsiniz.

Günlük Hayattan Örnek

Evinizde farklı kutularınız olduğunu düşünün:

  • Ayakkabı kutusu: Ayakkabılarınızı saklar
  • Kitap kutusu: Kitaplarınızı saklar
  • Oyuncak kutusu: Oyuncaklarınızı saklar

Python'da değişkenler de aynı şekilde çalışır. Her değişkenin bir adı vardır ve içinde farklı türde veriler saklayabilir.

Python'da Değişken Tanımlama

Python'da değişken tanımlamak çok basittir. Sadece değişken adını yazıp, eşittir işareti koyup, değeri yazarsınız:

ad = "Ahmet"
yas = 25
boy = 1.75
ogrenci_mi = True

print("Ad:", ad)
print("Yaş:", yas)
print("Boy:", boy)
print("Öğrenci mi?", ogrenci_mi)

Python'da Temel Veri Tipleri

Python'da dört temel veri tipi vardır:

1. Sayılar (Numbers)

Tam Sayılar (int)

Ondalık kısmı olmayan sayılardır:

yas = 25
puan = 100
sicaklik = -5

print("Yaş:", yas, "- Tipi:", type(yas))
print("Puan:", puan, "- Tipi:", type(puan))
print("Sıcaklık:", sicaklik, "- Tipi:", type(sicaklik))

Ondalık Sayılar (float)

Ondalık kısmı olan sayılardır:

boy = 1.75
agirlik = 70.5
pi = 3.14159

print("Boy:", boy, "- Tipi:", type(boy))
print("Ağırlık:", agirlik, "- Tipi:", type(agirlik))
print("Pi:", pi, "- Tipi:", type(pi))

2. Metinler (String)

Harfler, kelimeler ve cümleler için kullanılır. Tek tırnak (') veya çift tırnak (") ile yazılır:

ad = "Ahmet"
soyad = 'Yılmaz'
mesaj = "Merhaba Dünya!"
bos_metin = ""

print("Ad:", ad, "- Tipi:", type(ad))
print("Soyad:", soyad, "- Tipi:", type(soyad))
print("Mesaj:", mesaj, "- Tipi:", type(mesaj))
print("Boş metin:", bos_metin, "- Tipi:", type(bos_metin))
İpucu: Metin içinde tırnak kullanmak istiyorsanız, farklı tırnak türleri kullanın:
mesaj = "O dedi ki: 'Merhaba!'"
mesaj2 = 'Python "harika" bir dildir.'

3. Boolean (Mantıksal Değerler)

Sadece iki değer alabilir: True (Doğru) veya False (Yanlış)

ogrenci_mi = True
mezun_mu = False
aktif = True

print("Öğrenci mi?", ogrenci_mi, "- Tipi:", type(ogrenci_mi))
print("Mezun mu?", mezun_mu, "- Tipi:", type(mezun_mu))
print("Aktif:", aktif, "- Tipi:", type(aktif))
Dikkat: Python'da True ve False kelimeleri büyük harfle başlar. true veya false yazmak hata verir!

Değişken Adlandırma Kuralları

Python'da değişken adları belirli kurallara uymalıdır:

✅ Doğru Örnekler:

ad = "Ahmet"
yas = 25
ogrenci_numarasi = 12345
_gizli_deger = 100
ad2 = "Mehmet"
PI = 3.14159

❌ Yanlış Örnekler:

# Bu örnekler hata verir!
2ad = "Ahmet"        # Sayı ile başlayamaz
öğrenci-adı = "Ali"  # Türkçe karakter ve tire kullanılamaz
class = "10A"        # Ayrılmış kelime kullanılamaz
ad soyadı = "Ahmet"  # Boşluk kullanılamaz

📋 Kurallar:

  • Harf veya alt çizgi (_) ile başlamalı
  • Sayı, harf ve alt çizgi içerebilir
  • Büyük/küçük harf duyarlı (ad ≠ Ad ≠ AD)
  • Türkçe karakter kullanmayın
  • Python'un ayrılmış kelimelerini kullanmayın

İyi Adlandırma Örnekleri

ogrenci_adi = "Ayşe"
toplam_puan = 85
maksimum_hiz = 120
kullanici_aktif_mi = True
pi_sayisi = 3.14159

print("Öğrenci adı:", ogrenci_adi)
print("Toplam puan:", toplam_puan)
print("Maksimum hız:", maksimum_hiz)
print("Kullanıcı aktif mi?", kullanici_aktif_mi)
print("Pi sayısı:", pi_sayisi)

Değişken Değerlerini Değiştirme

Python'da değişkenlerin değerlerini istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz:

puan = 50
print("İlk puan:", puan)

puan = 75
print("Yeni puan:", puan)

puan = puan + 10
print("Artırılmış puan:", puan)

# Değişkenin tipini bile değiştirebiliriz
puan = "Mükemmel"
print("Son durum:", puan)
Önemli: Python'da değişkenlerin tipi dinamiktir. Aynı değişkene farklı tipte değerler atayabilirsiniz.

type() Fonksiyonu

Bir değişkenin tipini öğrenmek için type() fonksiyonunu kullanırız:

ad = "Python"
yas = 30
boy = 1.80
ogrenci = True

print("ad değişkeninin tipi:", type(ad))
print("yas değişkeninin tipi:", type(yas))
print("boy değişkeninin tipi:", type(boy))
print("ogrenci değişkeninin tipi:", type(ogrenci))

Çoklu Değişken Atama

Python'da birden fazla değişkene aynı anda değer atayabilirsiniz:

Aynı Değeri Birden Fazla Değişkene Atama:

x = y = z = 10
print("x:", x)
print("y:", y)
print("z:", z)

Farklı Değerleri Farklı Değişkenlere Atama:

ad, yas, boy = "Ahmet", 25, 1.75
print("Ad:", ad)
print("Yaş:", yas)
print("Boy:", boy)

Kullanıcıdan Veri Alma - input() Fonksiyonu

input() fonksiyonu ile kullanıcıdan veri alabilirsiniz:

# Temel kullanım
ad = input("Adınızı girin: ")
print("Merhaba", ad)

# Sayı almak için int() kullanın
yas_str = input("Yaşınızı girin: ")
yas = int(yas_str)
print("Yaşınız:", yas)

# Daha kısa yazım
yas = int(input("Yaşınızı girin: "))
print("Yaşınız:", yas)
Önemli: input() fonksiyonu her zaman string (metin) döndürür. Sayı almak istiyorsanız int() veya float() ile dönüştürmelisiniz.

Örnek: Basit Hesaplama

# Bu örnek web'de çalışmaz, sadece gösterim amaçlıdır
# Gerçek Python ortamında deneyin

# sayi1 = int(input("Birinci sayıyı girin: "))
# sayi2 = int(input("İkinci sayıyı girin: "))
# toplam = sayi1 + sayi2
# print("Toplam:", toplam)

# Web için simülasyon:
sayi1 = 15
sayi2 = 25
toplam = sayi1 + sayi2
print("Birinci sayı:", sayi1)
print("İkinci sayı:", sayi2)
print("Toplam:", toplam)


Python'a Giriş